Hà đồ

Hà đồ, trong tiếng Trung gọi là Ho-T'ou, là một trong những bảng vẽ khó hiểu trong Diệc Kinh (Y-King). Lấy cảm hứng từ Hà đồ, Phục Hi đã tạo nên những bảng họa đồ đầu tiên.

Một đoạn trích trong sách Lê-Ky, cuốn sách nói về thông điệp của các nghi lễ, có liên quan đến nguồn gốc của Hà đồ được dịch dưới đây:

"Dưới triều đại của vua Phụ Hi, mặt đất bao trùm bởi niềm hòa bình giữa muôn loài. Một ngày vị vua dạo chơi ngang qua hồ Đồ, ông thấy trồi lên mặt nước một con long mã (1) có thân được phủ bởi nhiều chấm kỳ lạ.

Trên đầu, nó có 7 chấm, trên lưng nó có 6, bên sườn trái có 8 và 9 nằm trên sườn phải. Vị vua liền ghi nhớ và suy nghĩ hồi lâu. Khi quay trở về cung đình, ông đã soạn ra một bảng vẽ lại các chấm trên lưng con long mã ông đã bắt gặp. Rồi từ đó, ông luận ra mà vieetts nên Diệc Kinh. Các chấm trên lưng con long mã xếp hình tròn. Cũng vì đó mà các nhà hiền triết thường gán Hà đồ với bầu trời, và các chấm xung quanh là các vì tinh tú."

Nguồn: Les symboles, les emblèmes et les accessoires du cultes chez les annamites, 1891, trang 26./