Cái võng (Le palanquin)

Généraux, officiers, guerriers, porte-étendards,

Qu'avez vous fait de votre courage?

On vous vit lâchement vous enfuir sans combattre;

Les dents serrées, l'âme prête à s'envoler de terreur,

Comme des poules chassées par une meute de chiens,

Tellement affolés, tellement éperdus, 

Que vous abandonnâtes, pour vous enfuir plus vite,

Vos sabres, vos fusils et jusqu'à vos chapeaux!

Vous avez mérité d'être accusé devant le trône!

Oserez-vous jamais monter de nouveau en palanquin?

(Những lời than thở của phụ nữ, một điệu hát bản địa được chép lại tại Hà Nội)

(*) ND - Đoạn trên mình chưa tìm thấy lời nguyên gốc bằng tiếng Việt, việc dịch lại một lần nữa ra tiếng Việt e làm mất đi nhiều phần nghĩa nên mình để nguyên tiếng Pháp theo sách cho tới khi tìm được lời gốc sẽ bổ sung sau.

Cũng như lọng, võng là một biểu tượng của uy quyền.

Võng nhà quan gồm có lưới được kết từ rất nhiều sợi dây gai mà có hai đầu mút được giữ bởi hai cái tà-vẹt hai đầu được làm bằng gỗ và sơn đen hoặc màu xanh cho các viên quan nội phủ như phu, huyện ; sơn đỏ cho các quan ở cấp trung như là Đốc học, Lãnh binh, An sát, Tổng đốc.

Lưới được buộc vào một tay đòn lớn làm từ giống tre đặc biệt có màu vàng như lông hổ mà người bản xứ gọi là tre hoa, hai đầu được bọc kim loại tôi kỹ. Hai con lân ở trên đòn tre chặn các sợi lưới chính của võng.

Một mái che rất thấp che toàn bộ võng. Mái che uốn cong và sơn thiếp, hai cánh đều có rèm vải màu và mành che.

Võng được khiêng trên vai bởi 2 người đàn ông bước đi rất nhanh có nhip điệu., hai người khác đi hầu theo sau mang theo hai cái chân đỡ võng (3 chân) để dựng võng mỗi khi nghỉ dọc đường.

Một hay vài người chạy phía trước võng, mang theo khí giới hay các vật dụng mang tính biểu tượng(1) , hay chạy lon ton bên cạnh võng với chiếc lọng che, và một đám người mang theo ống nước, khay trầu, ống nhổ,...và đi cuối đoàn là một người đi tay không.

Vợ quan An sát, quan Bổ chánh, quan Tổng đốc và các quan ngang hàng có quyền dùng võng nhà quan nhưng cái tà-vẹt trên võng không được phép làm bằng ngà, đòn tre cũng phải bị thay thế bằng một loại gỗ khác trạm trổ và sơn thiếp, mành che được trang trí bằng nhiều hình ảnh rực rỡ.

Vợ quan Huyện, quan Phủ và các chức quan khác phẩm thấp hơn không được phép dùng loại võng riêng biệt mà phải an lòng với loại võng thông dụng trong dân gian, được cấu tạo bởi một lưới vóng neo vào đòn tre và che phía trên bởi chiếu cói.

(1)Gươm hay kiếm có chuôi bằng ngà và trang trí tỉ mỉ bằng bạc, để trong bao gươm với mũi gươm giơ cao  cho các quan Tổng Đốc, Lãnh binh. Với quan Phu hay quan Huyện thì có phầm kém xa hoa hơn. Một cái gậy ba-toong lớn bằng gỗ lim kiểu cổ cho quan An sát.

Nguồn: Les symboles, les emblèmes et les accessoires du cultes chez les annamiate, 1891, trang 104.