cỏ

cỏ

Thứ Bảy, 16 tháng 6, 2018

Đồ Lỗ bộ ( Les accessoires de cortèges)

(*) Lỗ bộ, viết đúng là Lỗ bạ, đọc trại thành Lỗ bộ. Dân gian gọi là Bộ lỗ.(ND)

Trong các đám rước và các đoàn quan đi, theo sau người mang cờ là đoàn người mang Lỗ bộ. Họ đều ăn mặc giống nhau với một chiếc áo choàng sát nách bằng len màu đỏ có viền thêu và đôi khi phía trên là các họa tiết trang trí, hoa lá, đầu rồng hoặc hổ.

Chiếc áo choàng này che đậy khá vụng về sự luộm thuộm bên trong bởi vì họ thường là những cu li nghèo nàn và rách rưới được thuê với vài ba đồng trinh cho đám rước.



Cũng chính họ là người mang đến cho đám rước một diện mạo đa dạng hơn khi mà trái ngược với vẻ hoàn toàn bần hàn đó lại là những vật dụng và áo quần của sự giàu sang. 




Đồ lỗ bộ được chia làm ba nhóm: binh khí và bát bửu mà thực chất mỗi nhóm gồm tám món.

Tám binh khí bao gồm  hai long đao là những lưỡi đao dài mài vát 2 phía với đỉnh uốn cong và bo tròn. Hai tứ nhị đao cũng tương tự như long đao, nhưng có tay cầm được làm dưới hình dạng một bông hoa bốn cánh. Hai đinh ba có điểm giữa hình lượn sóng. Một cái kích hay còn gọi là bán nguyệt. Một cái kích có lưỡi sáng bóng gọi là xà mâu.

Những binh khí này như một sự hồi tưởng về những binh khí cổ xưa của người An nam. Vũ khí gươm, kiếm,... của cướp biển cũng hoàn toàn tương tự vậy, chỉ khác là chúng có phần chắc chắn hơn.

Người ta cũng sử dụng hai chiếc cờ xí gọi là  Câu thìn  và  Tiết mão. Cờ này có xuất xứ từ bên tàu, được làm bằng vải lụa hoặc lông treo trên một cái cán được trạm trổ đầu rồng.

Các binh khí nhìn chung được làm bằng gỗ có sơn son thiếp vàng, các lưỡi đao, lưỡi kiếm được sơn màu sắt rất kỹ lưỡng đến mức khó phân biệt đồ sơn và sắt thật. Người ta đôi khi cũng làm chúng bằng sắt, nhưng rất ít vì kim khí rất khó để bảo quản ở xứ Bắc kỳ này. Trong những ngôi chùa giàu có, người ta cũng thấy những binh khí bằng gỗ có kích thước tương đương nhưng không dùng trong các đám rước.

Những đồ được gọi chung là Đồ Lỗ bộ, có nghĩa là " vật dụng dùng cho đám rước" , bao gồm bốn gươm trường ( long sabre)bằng gỗ sơn thiếp. Các thanh gươm này hơi cong như gươm của Phù tang, được cầm dưới cánh tay. Hai phu việt (?)(hache, rìu) bằng gỗ.(1) Một bàn tay cầm bút lông đại diện cho quyền công dân. Một nắm đấm tượng trưng cho quyền lực quân sự (vũ thứ). Hai tấm bảng sơn đỏ viền vàng với các chứ hán "tinh tuc" và "hui ti" có nghĩa là "cung kính" và "tránh đường".

Trong các ngôi đền đạo giáo và trên các bàn thờ của các pháp sư, từ thầy phù thủy, bà cô cho đến phu đồng, bà đồng,... đều có những vật dụng đặc trưng sau: một cái cờ màu đỏ cho lễ trừ tà, năm cờ lệnh nhỏ để triệu quỷ,hai cái búa gỗ, hai đồng trinh âm-dương và hai thanh kiếm gỗ. Những vật đó được dùng để xua đuổi những linh hồn xấu khỏi thân xác những người mà nó trú ngụ gây ra thành điên dại, bệnh tật, hạn xui,...

(1) Chiếc rìu bằng gỗ là một biểu tượng lâu đời ở Trung quốc. Sách Lễ có quy định việc sơn trên vải liệm của người mất cũng như các vật dụng dùng trong đám rước đám ma và trên ô lọng phía trên linh cữu, rìu sắt không mũi mang tính ước lệ, tượng trưng rằng sự sống bị cắt đứt.


Nguồn: Les symboles, les emblèmes et les accessoires du cultes chez les annamiate, 1891, trang 109.

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét